“We zijn dus ontsnapt aan een ramp! De VVD runt al jaren Rijkswaterstaat! Ik verwacht kamervragen aan #CvNieuwenhuizen? Hoeveel bruggen en tunnels zijn er nog meer niet goed geïnspecteerd? #eenvandaag”
Casus sluiting Merwedebrug voor vrachtverkeer vanwege instortingsgevaar, Rijkswaterstaat
Dus suggereert een conclusie, een klein woord met grote zeggingskracht.
Het scenario dat ‘we aan een ramp zijn ontsnapt’ wordt meer feitelijk dan subjectief geformuleerd. De twitteraar zegt ‘we zijn dus’, in plaats van, wat ook had gekund, ‘ik vind dat’. Het gerucht wordt op deze manier als waarheid gepresenteerd; het geschetste scenario wordt aannemelijk gemaakt.
De vraag is allereerst of het geschetste scenario (in dit geval het ontsnappen aan een ramp) klopt. Als dit niet klopt, trek dan het geschetste scenario in twijfel door te zeggen hoe het wel zit en geef eventueel meer context. Klopt het scenario gedeeltelijk, leg dan uit wat eraan klopt, wat niet en voeg eventueel extra context toe. Als het geschetste scenario klopt, bepaal als organisatie dan in hoeverre je hierover transparant wil en kan zijn. Je zou ervoor kunnen kiezen om in dit geval procesinformatie te verstrekken en bijvoorbeeld kunnen uitleggen welke procedures er worden gevolgd bij het inspecteren van bruggen en/of welke acties er worden ondernomen om de veiligheid van weggebruikers te waarborgen. In het voorbeeld wordt ook een specifieke vraag gesteld. Het is goed daarop antwoord te geven. Maar het kan ook anders en eenvoudig zoals in onderstaand voorbeeld is te zien.
Storing Nieuwe Botlekbrug. Hinder voor weg- en scheepvaartverkeer. We werken eraan de storing te verhelpen (28 september, 1.17 AM)
Bovenstaande tweet bestaande uit drie korte zinnen bevat veel feitelijkheid. Zo opent de tweet direct al met een on-the-spot-formulering: ‘Storing Nieuwe Botlekbrug’. Dit suggereert dat RWS ter plekke is of in iedere geval de plek, Botlekbrug, hier nu kan waarnemen. Dat versterkt het waarheidsgehalte van het bericht en verleent RWS autoriteit. Deze melding wordt gevolgd met de even korte zin ‘Hinder voor weg- en scheepsvaartverkeer’. Klip en klaar, zonder verdere uitweiding of details krijgen we hier de implicatie van de storing gepresenteerd. Daarbij worden specifieke doelgroepen benoemd in ‘weg- en scheepvaartverkeer’, in toegankelijke termen en tegelijkertijd toch vaktaal. Eenieder weet nu dat ook de treinreiziger hier geen last (in directe zin) van zal ondervinden. Het gebruik van ‘hinder’ in plaats van bijvoorbeeld problemen of nog erger rampzalig, geeft een neutrale beschrijving van de consequenties. Het is hinder maar ook niet meer dan dat.
Ten slotte wordt de tweet afgesloten met wat RWS doet, ‘we werken eraan’, ook hier weer ‘on-the-spot’ geformuleerd: RWS is hier en nu en ter plekke ermee aan de slag. Bovenal is de tweet geconstrueerd als een zogeheten ’three-part-list’. Drie suggereert compleetheid want het gaat om een drie-eenheid. Dat maakt dat de tweet ook robuust is, geen speld tussen te krijgen. Anders gezegd: wij hoeven dit niet uit te leggen.
Hieronder nog een goed voorbeeld met eveneens feitelijk en on the spot taalgebruik:
Door schade aan het plafond van de Beneluxtunnel (#A4) is de rechtertunnelbuis dicht. Verkeer vanuit Den Haag richting Rotterdam kan de andere tunnelbuis gebruiken. Het is niet bekend wanneer de weg weer vrij is.
Beschrijvende taal Scenariovorming 3